Finse merengebied

28 juli - 1 augustus 2026

Behalve Helsinki, wat heeft Finland nog meer? Meren! Honderdtachtigduizend stuks, naar verluidt.

Waarbij de vraag wel is: wanneer is een plas water een meer? Meren tellen, het blijft toch nattevingerwerk… Maar goed, ze hebben een hoop meren in Finland, dat is zeker. Ze zijn ontstaan na de laatste IJstijd, toen de terugtrekkende gletsjers een paar lange stuwwallen vormden (officieel ‘morenen’ genaamd) die de afwatering belemmerden waardoor het water bleef staan in alle kuilen en geulen van dit verder behoorlijk vlakke land. De meeste meren vind je in wat toepasselijk het Finse Merengebied wordt genoemd, in het zuidoosten van het land, zo’n drie á vier uur rijden van Helsinki.

Wij strijken neer in het plaatsje Puumala, midden in het merengebied, gelegen aan het Saimaa-meer. Dit is het grootste meer van Finland, het vierde van Europa en bijvoorbeeld een stuk groter dan ons IJsselmeer (1300 m2 om 1100 m2), al zou je dat laatste niet zeggen. Want het Sainaa-meer is niet één onafzienbare waterplas, maar een labyrintisch geheel van onderling verbonden plassen en waterwegen.

Onze camping – rustig en fraai gelegen tussen de dennenbomen - zit aan dit meer, en ons plekje ook: vanuit de camper lopen we zo naar ons privéstrandje. Het uitzicht is prachtig. Toevallig treffen we een paar mooie zomerse dagen, met temperaturen tussen 23 en 25 graden, bloedheet voor een Fin, dus we kunnen naar hartenlust luieren, suppen en zwemmen. 

Hoewel suppen met mate, want we zijn de peddel vergeten; en zwemmen ook met mate, want het water blijft aan de frisse kant. Blijft over: luieren. Of zoiets. Christel doet de was, Wende bakt pannenkoeken en ik repareer iets.

Zoveel water leent zich natuurlijk uitstekend voor watersport. Maar hoewel elke plaatsje een jachthaventje heeft vol boten, wordt er niet gezeild, en gesurft wordt er ook niet. Kennelijk houden Finnen daar niet niet. Wat ze wel doen: kanoën en kajakken. Dat is het ding hier: lange kanotochten maken, een of twee dagen of zelfs een week of meer – het kan makkelijk in deze waterwildernis.

Nou ben ik alleen niet zo’n fan van kanoën. Ik vind het een ongemakkelijke vorm van vervoer en het idee dat je het dagen zou doen lijkt me vreselijk - een paar uurtjes is zat. Dus huren we drie kajakken in Puumala en wagen ons op dat grote Saimaa-meer, tenminste de uitloper waaraan wij zitten. Het eerste uurtje verloopt moeizaam: we manoeuvreren belabberd met die wiebelige dingen en ik zie al mijn vooroordelen bevestigd – tot we ontdekken dat er links en rechts voetpedalen zitten waarmee je het kleine roer kunt sturen, en vanaf dat moment schieten we sierlijk door het water. Ik snap nu wel waarom er ‘ervaring vereist’ op de website stond…

In theorie zouden we nu de Saimaa-zeehond kunnen spotten. Dit is een unieke soort die alleen hier in de Finse meren voorkomt; er zijn er zo’n 400 stuks van. Maar natuurlijk zien we niets. Net zoals je ook nooit een rendier tegenkomt, al leven er in Finland 200.000 in het wild en wordt er overal voor gewaarschuwd dat ze de weg oversteken.

Op de terugweg langs de jachthaven weet Wende, onze restaurantspotter, een goed terras te vinden, aan het water en met uitzicht op de enorme brug die Puumala ooit uit haar isolement bevrijdde. Dus na het inleveren van de kajaks proosten we hier op de goede afloop met biertjes van de tap van €10 per stuk en blijven hangen voor friet, hamburgers en mosselen. We verbazen ons erover hoeveel jeugd dit bescheiden, slaperige Finse plaatsje kennelijk heeft geproduceerd – tja, die lange, saaie, donkere Finse winters hè - allemaal druk en uitgelaten en opgedoft, tot we ons herinneren dat er een popfestival gaande is elders in Puumala.

Terwijl de dames nog een ijsje kopen bij een stand op het bescheiden marktje raak ik in gesprek met de eigenaar. Nou schijnen Finnen niet zulke praters te zijn – en ik als Fries ook niet zo – dus dat deze conversatie überhaupt tot stand komt mag best bijzonder heten. Of hij het niet warm vind? Neuh. Of het hier ‘s winters koud wordt? Nee, medium, -15 maar. Wat, -15?!? Ach, in Rovaniemi, het dorp van de Kerstman waar hij ’s winters staat, wordt het -30. Wow! Goed gesprek.

Na drie nachtjes verlaten we Puumala en trekken nog iets verder het merengebied in, naar wat het hoofdstadje wordt genoemd, Savonlinna. Het is vooral bekend van haar ‘linna’ ofwel kasteel. Inderdaad een robuuste burcht, daterend uit de vijftiende eeuw, met een mooie slotgracht, eigenlijk ook weer een meer. 

We zijn er aan het eind van de middag, het zou gesloten moeten zijn, maar toch is het een drukte van belang, met allemaal mensen in avondkleding die naar binnen lopen en hier en daar een enkeling in het zwart met een instrumentenkoffer – naar blijkt vindt hier een internationaal vermaard operafestival plaats. Pop in Puumala, opera in Savonlinna – waar gaat dit heen? (Ik verklap het vast: punk in Turku.) Ja, alles gebeurt tegelijk in de korte Finse zomer, zeg maar de laatste week van juli.

Voor de rest is Savonlinna weinig opvallend. Een boulevard-achtig iets, een jachthaven, een fantasieloze hoofdstraat met een Subway en de onvermijdelijk K-market, de Albert Heijn van Finland waarvan er in elke straat minstens drie zitten; deze is voorzien van een Alko, een speciale alcoholwinkel, want net zoals in Zweden wordt alcohol in Finland alleen verkocht in speciale winkels en tegen een fikse prijs. We eten pizza bij een charmant restaurantje en keren dan terug naar de camping.

Het zit erop hier in het Finse merengebied. Overmorgen vertrekt onze ferry richting Zweden en als we mee willen, zullen we terug moeten naar de kust.